-3- 

Trong Ḷng Giới Trẻ

 

            Nh́n vào giới trẻ hiện nay, giới trẻ trước ngưỡng cửa của Đệ Tam Thiên Niên, nhất là giới trẻ tại Âu Mỹ, dù khách quan và lạc quan mấy đi nữa, người ta cũng khó ḷng mà phủ nhận được hiện tượng hiển nhiên này, đó là: "Tuổi trẻ hôm nay chẳng những đang là nạn nhân của xă hội mà c̣n là tai họa cho xă hội nữa".

            Nhận định trên đây chính là nhận định của tôi, đă được phát biểu trong cuốn "Vào Đời" mà tôi viết về giáo dục từ năm 1989. Tuy nhiên, sau khi xuất bản cuốn sách này năm 1990, tôi được dịp phục vụ giới trẻ trong một phong trào Công Giáo Tiến hành ở Tổng Giáo Phận Los Angeles, cho tới nay, suốt năm năm trời trực tiếp và đi sát với họ, càng đi sâu vào "Trong Ḷng Giới Trẻ", tôi mới khám phá ra rằng, nhận định của tôi về giới trẻ trên đây, tuy rất chính xác, nhưng thực trạng giới trẻ mà tôi nhận xét ấy hoàn toàn chỉ là một "hiện tượng", và v́ tự bản chất là một "hiện tượng" nên thực trạng tuổi trẻ này rồi cũng sẽ biến mất vào "thực tại", chẳng khác ǵ như màn đêm tăm tối sẽ biến tan trong ánh sáng của ban ngày vậy!

           

Giới Trẻ: Sức Sống Linh Thiêng 

 

            Vâng, chính mắt của tôi, cũng như của một số thành phần người lớn, trong đó có cả các vị linh mục, đă nh́n thấy một rạng đông, đang lên trên bầu trời giới trẻ. Dù mới chỉ le lói, dù mới nhú lên ở một góc trời dưới tầm mắt nh́n hiện tại của chúng tôi. Nhưng qủa thật đă có những tia hy vọng bộc phát từ giới trẻ.

            Họ là giới trẻ hầu hết từ 16 đến 20, nam cũng như nữ, hằng năm rủ nhau đi tham dự khóa tĩnh huấn 3 ngày cuối tuần về Sứ Điệp Fatima. Mỗi năm một đông. 15 bài huấn đức khô khan, 5 bài về Cải Thiện Đời Sống, 5 bài về Lần Hạt Mân Côi, và 5 bài về Tôn Sùng Mẫu Tâm. Thế mà, kinh nghiệm hiển nhiên đă cho thấy, người nghe vẫn không đủ giờ nghe, người giảng cũng không đủ giờ giảng, cho mỗi bài huấn đức kéo dài 45 phút. Khóa tĩnh huấn năm 1995 chẳng hạn, có bài huấn đức của một vị linh mục trên 60 tuổi đă kéo dài đến đúng 1 tiếng 45 phút liền mà các em vẫn c̣n muốn nghe. Đừng tưởng giới trẻ chỉ ham vui! Họ ngồi lắng nghe, họ hào hứng hỏi, họ nao nức chia sẻ. Tinh thần ham học hỏi cả những ǵ khô khan như thể lỗi thời ấy là một bài giảng hùng hồn nhất, đánh động cả thành phần đến huấn đức cho họ!

            Thứ Bảy Đầu Tháng nào trong năm, từ các nơi trong Tổng Giáo Phận, giới trẻ của phong trào này cũng kéo nhau tới địa điểm (luân phiên) tổ chức, để cùng nhau Đền Tạ Đức Mẹ và học hỏi thiêng liêng đạo đức. Dù mưa gió xa xôi, và hầu như không có tổ chức sinh hoạt vui nhộn chung ǵ cả, như họ vốn biết trước, thế mà họ vẫn kéo tớí! Động lực nào đă thúc đẩy họ làm một việc trái nghịch với bản tính và khuynh hướng tự nhiên thích bay nhẩy, tự do phóng khoáng của họ như thế? Chưa hết, vào các tối thứ bảy hằng tuần, lúc mà một số giới trẻ khác đang tưng bừng nhộn nhịp dancing trong ánh đèn huyền ảo ở các tiệm nhẩy, th́ tại địa phương sinh hoạt của phong trào giới trẻ này, có từng nhóm thanh thiếu niên tự động họp nhau lại, tại một nhà thờ hay một tư gia, để lần hạt Mân Côi và chia sẻ Lời Chúa.

            Trong giờ cầu nguyện của họ, chính yếu là lần chung với nhau 50 kinh Mân Côi, họ qùi suốt, không ngồi, vừa cầu nguyện, vừa hy sinh. Mănh lực nào đă lôi cuốn họ trung thành cả mấy năm nay rồi, bỏ đi những lôi cuốn của giới trẻ cùng lứa vào tối thứ bảy, như tụ họp hát ḥ (Karaoke), rủ nhau nhảy nhót v.v., để đi t́m những sự có vẻ thiêng liêng hăo huyền đối với giới trẻ như vậy? Ngoài ra, trong giờ chia sẻ sau đó, chính giới trẻ c̣n muốn mời và mong gặp những vị người lớn đến mớm cho chúng ăn những ăn thuần túy đạo đức.

            Giới trẻ này h́nh như đói khát chân lư, thèm thuồng thiện hảo. Bởi đó, càng nghe, họ càng thích, càng thỏa, và càng sống đạo tốt lành hơn, được biểu lộ rơ ràng nhất qua việc yêu thương, đoàn kết với nhau phục vụ đoàn sinh nhỏ vào các buổi sinh hoạt hằng tuần trước Thánh Lễ Chúa Nhật, và nhất là qua việc họ lắng nghe tiếng Chúa gọi để hiến thân trong đời sống tu tŕ. Lư do nào đă làm cho thành phần giới trẻ này chẳng những không sợ người lớn, trái lại, c̣n thích nghe những bậc lớn tuổi đáng làm ông bà, cha chú, cô d́ của ḿnh, c̣n tự nguyện cởi mở ḷng ḿnh ra chia sẻ với các bậc tiền bối để được hướng dẫn đi đường nhân đức trọn lành như vậy?

            Phải, tất cả những dẫn chứng trên đây về một nhóm giới trẻ, đối với nhiều người, chắc khó ḷng mà tin được. Thế nhưng, đây là một việc hiển nhiên đă bắt đầu phát hiện từ năm 1993, và vẫn c̣n tiếp diễn cho tới nay, mỗi ngày một "đâm rễ vươn cao"! Trước những con người trẻ này, tôi thường thú nhận và tâm sự như sau: "Nếu tôi bằng tuổi các em, sống trong thời buổi này, chắc chắn tôi không được như các em bây giờ... Đó là do ơn Chúa qua Đức Mẹ ban cho các em. Các em hăy giữ lấy và sống theo ơn Chúa! Tâm hồn các em, tự bản chất, vốn hướng về và t́m kiếm chân thiện mỹ, th́ chẳng khác ǵ như một b́nh xăng chứa loại xăng 'super unleaded'. Nếu các em ham rẻ đổ loại xăng 'regular' vào, tức những ǵ không hợp với nó, th́ cuộc đời của các em như chiếc xe chỉ chạy được một thời gian là bị hỏng, không chạy được nữa. Cám ơn các em đă tiếp nhận tôi. Để đáp lại, tôi sẽ cố gắng đổ vào tâm hồn các em những chất 'super' linh thiêng cần cho các em..." 

 

Giới Trẻ: Khát Khao Chân Thiện

 

            Cảm nhận được sức sống linh thiêng mănh liệt nơi giới trẻ mà tôi đang tiếp xúc và phục vụ này, tôi càng xác tín như sau. Một mặt, sở dĩ giới trẻ t́m kiếm những vui thú mau qua, nhiều khi tội lỗi, là v́ chúng đói khát chân thiện mỹ mà chưa thỏa hay không được thỏa, bởi không có mà ăn hay không ai cho ăn. Trái lại, sở dĩ giới trẻ ngang tàng, phá phách, ngông cuồng, phạm pháp, đọa đầy, là v́ chúng chẳng những không được mớm cho những chất sinh dưỡng bổ béo như tâm hồn chân chất của chúng vốn khao khát, mà c̣n lại bị đầu độc bởi những thứ "mật ngọt chết ruồi", hoặc những thứ ăn vào chỉ làm cho đau bụng hay buồn nôn mà thôi. Bởi đó, nếu giới trẻ được giáo dục đàng hoàng, được hướng dẫn đích đáng, được nâng đỡ đến cùng, chúng chẳng những làm người mà c̣n làm thánh nữa.

            Đúng thế, thánh Auguatinô, sau thời gian trẻ tuổi đi hoang, theo đam mê nhục dục, theo danh vọng trần gian, theo triết thuyết sai lầm, cuối cùng đă phải "Tự Thú" (I,1): "Ôi Chúa, Chúa đă dựng nên chúng con cho chính Chúa, nên ḷng chúng con khắc khoải cho tới khi nghỉ yên trong Chúa". Từ cảm nghiệm linh thiêng này ở nơi mỗi một con người, rơ rệt nhất là nơi con người trẻ, thực tế cho thấy, v́ con người hướng về và t́m kiếm chân thiện mỹ, mà dù cho họ là ai, có là một tên đại ma đầu, lừa dối được tất cả thế gian này đi nữa, họ cũng không muốn chính ḿnh họ bị đánh lừa, nghĩa là gian dối như họ mà cũng muốn biết sự thật. Điển h́nh nhất là "ma qủi... cha của những sự dối trá" (Jn.4:44), "tên cám dỗ cả thế gian" (Rev.12:9), thế mà hắn vẫn muốn biết Chúa Kitô là ai: "Nếu ngươi là Con Thiên Chúa" (Mt.4:3,6). Hoặc con người có là một tên đại ác độc, giết hại biết bao mạng sống con người ta, song tự họ vẫn muốn được thương, vẫn muốn không bị ai lấy mạng của ḿnh, vẫn mong được hưởng mọi may lành theo ḷng mong ước v.v Điển h́nh là trường hợp của Cain, sau khi sát hại em ḿnh th́ tỏ ra cảm giác sợ bị trả thù (x.Gn.4:14).

            Chính v́ mầm mống chân thiện được gieo vào tận đáy ḷng của con người ta như vậy, mà một khi c̣n sống, họ vẫn có thể cải thiện, vẫn có thể nghe thấy tiếng lương tri. Miễn là, vào một lúc nào đó, cho dù là giây phút cuối cùng của cuộc đời chất ngất tội lỗi, nếu c̣n được đánh động, họ vẫn có thể cảm nhận được thân phận của ḿnh trước Đấng Tối Cao, Đấng Toàn Chân Toàn Thiện. Có lẽ đáng động một con người chai đá th́ khó, chứ đáng động một con người trẻ đang lớn, đang hết sức khát vọng chân thiện, th́ dể dàng mới phải. Mà cũng chính v́ tâm hồn của chung con người và của riêng giới trẻ được Thiên Chúa thượng trí dựng nên phải được đổ bằng những chất liệu "super" (hảo hạng), song lại chứa toàn những thứ "regular" (thông thường), th́ máy móc trong con người bị trục trặc và hư hỏng là phải, nếu không sửa chữa không thể nào chạy lại được.

            Căn cứ vào những nguyên tắc tâm linh và viện chứng thực tế trên đây, chúng ta không thể nào phủ nhận được một sự thật phũ phàng đáng thương, đó là: xă hội loài người ngày nay nói chung, và giới trẻ nói riêng, sở dĩ đang băng hoại, đang bị "bankrupcy" (khánh kiệt), mất vốn, mất gốc, là v́, như các đoạn Phúc Âm theo Mathêu 12:29, Marcô 3:27 và Luca 11:21-22 nói đến,ï con người của họ đă bị kẻ gian đột nhập, tự do của họ đă bị trói buộc, và tâm hồn của họ đă bị cướp bóp, bởi "đối phương là ma qủi vây hăm như sư tử gầm gừ ŕnh chực nuốt mồi" (2Pt.5:8).

            Trước một thực trạng thảm bại như vậy, làm sao có thể đánh động được giới trẻ, để chúng đang hoang đàng trở thành ngoan đạo, đang băng đảng trở thành một lực lượng làm tông đồ cho chính giới trẻ của ḿnh?  

 

Giới Trẻ: Mục Tử Chăn Nuôi

 

            Đến đây, chúng ta lại trở về với nhận định ban đầu của bài viết này. Nhận định đó là: giới trẻ đang băng hoại hiện nay là một "hiện tượng" mà thôi, chứ không phải là một "thực tại". Đă là một "hiện tượng", tất nhiên, theo bản chất của ḿnh, nó sẽ qua đi, chứ không thể nào vĩnh tồn và vĩnh hằng như chính cái được gọi là "thực tại". Sở dĩ có "hiện tượng" giới trẻ băng hoại ngày nay, là v́ mầm mống Chân Thiện, khát vọng Chân Thiện, tận đáy ḷng của con người chúng, như cũng đă được nhận định trên, chưa được thỏa hay không được thỏa, trái lại, nhiều khi mầm mống và khát vọng Chân Thiện này c̣n bị bóp nghẹt, dập tắt, bởi những gian ác của cuộc đời đầu độc. Bởi vậy, muốn cứu văn giới trẻ, cần phải chiếu sáng Chân Thiện là "thực tại" đời đời mới có thể xua tan "hiện tượng" đêm tối huyền hoặc đang chập chúng bao trùm và vồ vập đám giới trẻ vô tội đáng thương. V́ chỉ có "chân lư", chứ không phải bất cứ một thần tượng hay chủ thuyết trần gian nào, dù là khuynh hướng hiện sinh, khoa học thực nghiệm hay kỹ thuật tân kỳ, mới có khả năng chiếu sáng để hoàn toàn "giải cứu" (Jn.8:32) con người một cách dứt khoát và toàn vẹn mà thôi.

            Đúng thế, cái "giải cứu" con người, "giải cứu" giới trẻ là "chân lư", là Chúa Kitô, chứ không phải chính chúng ta, thành phần Tông Đồ Giới Trẻ đang quan tâm đến giới trẻ, đang lo cho giới trẻ, đang hết ḿnh phục vụ giới trẻ, mà chúng ta không nên sợ rằng, tự chúng ta không thể nào chinh phục được giới trẻ, không thu hút được giới trẻ, không hiểu được giới trẻ, và không đối thoại được với giới trẻ. Chúa Kitô chính là "đường lối" (Jn.14:6) để thành phần Tông Đồ Giới Trẻ chúng ta đến gặp gỡ giới trẻ, và cũng để giới trẻ có thể đến gặp gở chúng ta, cũng như Người luôn là "đường lối" để "Thiên Chúa là Đấng vô h́nh" (Col.1:15) tỏ ḿnh cho con người, đồng thời để con người "đến cùng Cha" (Jn.14:6).

            Chúa Kitô chẳng những là "đường lối" mà c̣n là chính "chân lư", là đối tượng khát khao của ḷng con người. Do đó, nếu chung con người và riêng giới trẻ không t́m đâu ra "chân lư" ngoài Chúa Kitô, để "được sống viên trọn" (Jn.10:10), th́ những người có trách nhiệm giáo dục giới trẻ nói chung, nhất là thành phần phục vụ giới trẻ trong các phong trào Công Giáo Tiến Hành nói riêng, không c̣n cách nào hơn là "mặc lấy Chúa Giêsu Kitô" (Rm.13:14) mà đến với giới trẻ, để giới thiệu Chúa Kitô cho họ. Bảo đảm giới trẻ sẽ nhận ra Chúa Kitô nơi bạn, và sẽ hết sức "welcome" (tiếp nhận) bạn, cần đến bạn và thích gần gũi với bạn. Bởi v́, "chiên của Ta th́ nghe tiếng Ta, Ta biết chúng và chúng theo Ta" (Jn.10:27). Thế nhưng, làm sao để cho giới trẻ nhận ra Chúa Kitô nơi tôi, nghe thấy tiếng Chúa Kitô qua tôi, nhờ đó, họ có thể ngoan ngoăn đi theo Người?

            Kinh nghiệm hoạt động tông đồ nói chung đă cho thấy rằng, nếu không khéo léo th́ chính việc tông đồ lành thánh lại làm hại chính vị tông đồ. Nơi công cuộc làm Tông Đồ Giới Trẻ cũng vậy. Không thiếu ǵ những trường hợp đáng tiếc đă xẩy ra. Đầu tiên các vị Tông Đồ Giới Trẻ đều là thành phần "mục tử tốt lành", đầy thiện chí và đầy nhiệt huyết, cuối cùng hay lưng chừng lại tự nhiên trở nên thành phần "chăn thuê" (Jn.10:13) lúc nào không biết. Đó là lúc đám chiên giới trẻ bắt đầu cảm thấy sợ ḿnh, tránh xa ḿnh, không c̣n nghe ḿnh nữa, v́ ḿnh không c̣n hay mất tính cách "tốt lành" của một vị mục tử, chỉ nghĩ đến chiên và hy sinh cho chiên.

            Tuy nhiên, không phải v́ sợ làm hại đến giới trẻ, thay v́ làm lợi cho họ, mà thành phần Tông Đồ Giới Trẻ chúng ta không dám dấn thân phục vụ họ. Chủ trương như thế chẳng khác ǵ chúng ta cho rằng chính chúng ta, qua việc làm của ḿnh, tài khéo của ḿnh, nỗ lực của ḿnh mà ḿnh chinh phục được giới trẻ, chứ không phải là "chân lư sẽ giải cứu" họ, hay không phải là Chúa Kitô lôi kéo họ! Trái lại, nếu chúng ta phục vụ giới trẻ với tư cách là một "tôi tớ xin vâng" (Lc.1:38), chắc chắn chúng ta sẽ trở thành nơi gặp gỡ giữa Chúa Kitô và giới trẻ, như Mẹ Maria đă là điểm hội ngộ đất trời, giữa Thiên Chúa và loài người, khi "Lời đă hóa thành nhục thể" (Jn.1:14) trong cung ḷng trinh nguyên của Mẹ vậy.

            Một khi, nhờ và qua thành phần Tông Đồ Giới Trẻ chúng ta, giới trẻ gặp được Chúa Kitô, th́ bấy giờ chính Chúa Kitô sẽ trực tiếp làm việc nơi mỗi một tâm hồn người trẻ. Như thánh Gioan Tiền Hô giới thiệu Chúa Kitô cho các môn đệ của ngài thế nào, phận sự của thành phần Tông Đồ Giới Trẻ chúng ta cũng là việc chỉ cho giới trẻ mà ḿnh có trách nhiệm biết đâu là Chúa Kitô đích thực, để chúng an tâm theo Người mà không sợ đi theo "những tên phản Kitô" (1Jn.2:18). C̣n về phần giới trẻ, sau khi nhận ra Chúa Kitô do thành phần Tông Đồ Giới Trẻ chúng ta làm tiền hô giới thiệu, họ tự nhiên sẽ nghe thấy tiếng Chúa Kitô mời gọi "hăy đến mà xem" (Jn.1:39), để mạnh dạn đến ở với Người (x.Jn.1:39), rồi về t́m nhau và rủ nhau cùng đến với Người nữa (x.Jn.1:40-51). "Với ḷng hăng say và nhiệt thành của ḿnh, con người trẻ cần được phấn khích để trở nên 'những dũng sĩ truyền bá Phúc Âm và là những tay thủ công tinh xảo trong việc canh tân xă hội' (Tông Huấn Người Tín Hữu Giáo dân, đoạn 46). Như thế, con người trẻ... chẳng những được phúc âm hóa mà c̣n trở nên chính những nhà truyền bá Phúc Âm cho những người đồng thời với ḿnh, bao gồm cả những người ở ngoài Giáo Hội và những người chưa được nghe Tin Mừng" (Điệp văn của ĐTC Gioan-Phaolô II ngày 8-5-1996 gửi đức hồng y Eduardo Pronio, chủ t́ch Hội Đồng Giáo Dân của Toà Thánh, dịp khóa học hội về Những Ngày Giới Trẻ Thế Giới, 13-16/5/1996, tại Balan, đoạn 4)

            Đúng thế, những diễn tiến rất đạo đức và sốt sắng của nhóm thanh thiếu niên mà tôi được phục vụ, như được đề cập đến ở đây, dầu sao, chúng cũng chỉ là một "hiện tượng" bề ngoài, nay c̣n mai mất, chưa chắc đă bền. Tuy nhiên, giữa một "hiện tượng" đêm tối mù mịt ngập cả bầu trời giới trẻ hiện nay, lại bừng lên một "hiện tượng" sáng sủa từ "Trong Ḷng Giới Trẻ" như thế, th́ nó phải là một "điềm lạ" hay "dấu lạ" (sign/wonder)!

            Nếu qủa thực "điềm lạ" giới trẻ này phát xuất từ Chúa Kitô là "Ánh Sáng thế gian" (Jn.8:12), "Ánh Sáng sự sống" (Jn.8:12), th́ nó sẽ dần dần hiện nguyên vẹn h́nh hài của một Chúa Kitô phục sinh, một Chúa Kitô toàn thắng tội lỗi và sự chết, một "Chúa Kitô hôm qua, hôm nay và muôn đời vẫn thế" (Heb.13:8), Đấng mà nơi Người "không c̣n đêm" (Rev.21:25). Đó là một "thực tại" mà tất cả mọi sự sẽ được nên "mới mẻ" (Rev.21:5), trong một "trời mới đất mới" (Rev.21:1), "diễm lệ như cô dâu sửa soạn nghênh đón chồng ḿnh" (Rev.21:2): "Nơi con người trẻ (hăng say và nhiệt thành), Giáo Hội nhận thấy nét trẻ trung của ḿnh như là Hiền Thê của Chúa Kitô (x.Eph.5:22-33)" (ĐTC Gioan-Phaolô II: cùng đoạn Điệp Văn như trên).

 

            (Chương này trích lại, với đôi chút điều chỉnh, từ bài viết "Trong Ḷng Tuổi Trẻ" ở nguyệt san Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp, số 117, tháng 4/1996, bài viết theo lời kêu gọi của cha chủ bút cho chủ đề của năm báo 1996: "Thanh Thiếu Niên trong Giáo Dục tại Các Hội Đoàn").